Część 4: Powolny upadek

Pozbawiona twardej ręki Tramiela firma Commodore idzie w zbyt wielu kierunkach wydając olbrzymie pieniądze na projekty, które nie przynoszą spodziewanych korzyści. Seria 264 (C16, C116, Plus/4) okazuje się niewypałem, przeznaczona na rynek korporacyjny 500/600/700 również nie sprzedaje się dobrze, sprzedaż C64 spada. Następca Tramiela na stanowisku managera Marshall Smith dostrzega szansę w produkcji klonów PC. Sprzedają się one nieźle, jednak przychody są zbyt małe aby udźwignąć giganta. W roku finansowym 1985 Commodore osiąga straty w wysokości 237 milionów $. Tramiel tymczasem widząc koniec ery komputerów 8 bitowych zamyka w Atari prace nad rozwojem serii 400/600/800/1200 szukając nowych technologii. Dostrzega małą kalifornijską firmę Amiga Incorporated, która na zimowych targach CES'84 na zamkniętym pokazie przedstawiła prototyp komputera "Lorraine" o niespotykanych do tej pory możliwościach graficznych i dźwiękowych. Amiga nie mając pieniędzy na dalsze badania decyduje się wyemitować akcje po 2$ sztuka. Tramiel proponuje 1,60 $, negocjacje trwają, gdy na dwa dni przed podpisaniem umowy pojawia się Commodore oferując 4$. Amiga czując zdecydowanego kupca żąda 4,25$ a Commodore przyjmuje ofertę. Oparty na procesorze 68000 komputer debiutuje 23 lipca 1985 w nowojorskim Lincoln Center jako Amiga 1000.

Komputer jest technologicznym przełomem, lecz sprzedaż początkowo nie jest zbyt duża. O dziwo ponownie Commodore staje na nogi dzięki 8-bitowej linii komputerów. Debiutuje C128 budujący swą popularność na 100% zgodności z C64, a także na kompatybilności z systemem CP/M (dzięki posiadaniu procesora Z80). Rośnie również sprzedaż Amigi po wprowadzeniu modeli 500 i 2000, które lepiej trafiały w zapotrzebowania klientów. Commodore ogranicza liczbę pracowników, zamyka kilka swoich fabryk, osiągając w 1987 roku najlepsze wyniki finansowe od czasu eksplozji w roku 1983. Pozwala to utrzymać się firmie przez jakiś czas na powierzchni. Commodore zaczyna jednak powielać stare błędy. Debiut Amigi jest też końcem ciekawego projektu C900 - maszyny Unixowej, która miała poważne szanse na zaistnienie na rynku. Rozpoczęto natomiast prace nad C65 - kolejnym komputerem 8 bitowym, co pod koniec lat 80, gdy pojawiły się procesory 80386 mijało się z celem. Komputery Amiga 3000 i CDTV choć bardzo ciekawe padły ofiarą słabego marketingu. W 1991 Gould ostatecznie zamyka prace nad C65 aby niedługo potem zakończyć ostatecznie produkcję i sprzedaż przestarzałych komputerów 8 bitowych. Starzejąca się Amiga jeszcze raz zostaje odświeżona - powstaje nieźle sprzedająca się Amiga 1200 i jej konsolowy odpowiednik CD32. Konsola nowoczesna jak na swój czas ginie jednak z braku oprogramowania. Firmy softwarowe coraz częściej zapominają o Amidze.

Otwarta architektura PC zaczyna zdecydowanie zwyciężać. Schyłek firmy Commodore jest widoczny. 29 Kwietnia 1994 roku ostatecznie Commodore ogłasza upadłość. Na placu pozostają jedynie Commodore Canada (co za ironia!), w której ręce trafiły zapasy magazynowe (sprzedawane do roku 1996 - po czym firma uległa rozwiązaniu) oraz Commodore UK wykupione wkrótce przez niemieckiego producenta klonów PC - ESCOM.. ESCOM nie utrzymał się długo na rynku. Licencję na nazwę Amiga ( a także patenty na C64) sprzedano wytwórcy PC z San Diego firmie Gateway 3 stycznia 2000 Gateway sprzedało logo Amiga firmie Amino Development Corporation, która zmieniła nazwę na Amiga International i wydała Amiga OS 3.9 wymagający procesora PowerPC. Nazwa Commodore trafiła zaś do Holandii w ręce firmy Tulip BV. 15 czerwca 2001 Tulip ogłosił ponowne wprowadzenie do sprzedaży komputerów Commodore (najprawdopodobniej PC).

Firma Commodore okazała się klasycznym przykładem firmy, która mimo sukcesu nie potrafiła odnaleźć się w zmieniających się warunkach rynkowych. Było to również udziałem innych jak Atari czy Sinclair. Inne, Timex czy Amstrad - Schneider w porę wycofały się na inne obszary rynku rezygnując z produkcji komputerów. Z wielu osiągnięć koncernu trzeba wspomnieć:

  • SID - pierwszy w historii wyspecjalizowany układ do obróbki dźwięku
  • C64 - najlepiej w historii sprzedawany model komputera (szacunki mówią o 22 milionach sztuk)
  • SX64 - pierwszy w historii komputer przenośny z wbudowanym kolorowym monitorem
  • Plus/4 - pierwszy w historii komputer z zaszytym w ROMie oprogramowaniem biurowym
  • Amiga CDTV - pierwszy w historii komputer z wbudowanym seryjnie CDROMem
  • C65 - legendarny, nigdy nie sprzedawany komputer, którego kilkaset egzemplarzy wyciekło po bankructwie firmy jest chyba najbardziej poszukiwanym eksponatem przez zbieraczy. Niektórzy nazywają go św.Graalem pośród komputerów.

Źródło: http://www.starekompy.pl/history.html